Sztuka to dziedzina działalności ludzkiej mająca między innymi na celu dostarczenie wrażeń estetycznych. Powstała wraz z rozwojem cywilizacji ludzkiej. Można przypuszczać, że na początku miała przede wszystkim funkcję związaną z obrzędami magicznymi, którą zachowała u ludów pierwotnych.
Słowo "sztuka" pochodzi od niemieckiego Meisterstück, które oznacza pracę wykonywaną przez ucznia warsztatu cechowego przy jego wyzwoleniu się na mistrza. W innych językach europejskich, szczególnie romańskich, słowo sztuka pochodzi od łacińskiego ars (włoskie i hiszpańskie arte, francuskie i angielskie art), oznaczającego zręczność, biegłość. W starożytności sztukę pojmowano bowiem jako umiejętność wszelkiej wytwórczości. Do sztuk zaliczano również nauki (astronomię, geometrię) i rzemiosło.
Średniowiecze podzieliło sztukę na 7 sztuk wyzwolonych (artes liberales) oraz sztuki mechaniczne (również 7), mniej cenione, które w przeciwieństwie do wyzwolonych wymagały wysiłku fizycznego. Do sztuk wyzwolonych zaliczono gramatykę, dialektykę, retorykę, geometrię, arytmetykę, astronomię i muzykę. Malarstwa i rzeźby nie zaliczano w ogóle do sztuk, traktując je jako rzemiosło.
Uznanie wartości sztuk w dzisiejszym znaczeniu zaczęło się wraz z odrodzeniem. Dyskusje doprowadziły do uznania malarstwa i rzeźby za sztuki wyzwolone. Później wydzielono je - dodając do nich architekturę - jako sztuki rysunkowe.
W XVII i XVIII wieku trwały spory na temat nazw dotyczących sztuki. Dopiero pod koniec XVIII wieku francuski filozof oświeceniowy Charles Batteux wprowadził termin sztuki piękne (beau-arts), zaliczając do nich malarstwo, rzeźbę, architekturę, muzykę, wymowę, poezję, taniec i teatr. Folklor- nazwa wprowadzona w Anglii w XIX wieku. Dosłownie oznacza "wiedza ludu".
Do folkloru należy cała twórczość ludowa: muzyka, tańce, stroje, pieśni, rękodzieła, mowa. Kultura ludowa utożsamiana jest najczęściej z kulturą wiejską w określonych epokach historycznych. Wielu ludzi uważa ja za kulturę czasu minionego, za coś co zamiera i jest bezpowrotne. Cechą charakterystyczną sztuki ludowej jest jej przywiązanie do dawnych schematów treściowych i kompozycyjnych, czyli do pradawnych tradycji ludowych. Artyści ludowi dbają o efektowność form własnej kultury co przejawia się w zdobieniu przedmiotów codziennego użytku, w rzemiośle, sztuce, folklorze.Kultury wytworzonych w toku przemian dziejowych wspólnot naturalnych opierają się na tradycji. Zerwanie z tradycją prowadzi nieuchronnie do utraty własnej tożsamości kulturowej, a to jest równoznaczne z alienacją jednostek i dezintegracją zbiorowości.
Elementem tradycji jest folklor, czyli ogólnie pojęta kultura ludowa obejmująca architekturę, wierzenia, podania, legendy, obrzędy, twórczość artystyczną, a przede wszystkim muzykę i taniec. Dbałość o jego przetrwanie stanowi element ludowej kultury.
Pojęcie "sztuka ludowa" obejmuje zarówno rzeźbę i malarstwo, jak i przedmioty kultu, rozrywki, strój, rzemiosła, dekorację ścian, mebli. To wszystko, co miało walor estetyczny i zostało zaakceptowane przez inteligencję miejską, artystów. Ich poglądy przesądziły o tym, co i kiedy uznano za "ludowe". Dlatego pojęcie ulegało przemianom; wprowadzono do niego dziedziny, które kiedyś pomijano, np. malarstwo, rzeźbę czy ostatnio - makaty wieszane na ścianach izb. Wykraczały bowiem poza uznane w danym czasie konwencje. Nie lud bowiem nazywał swą twórczość sztuką ludową, lecz ludzie z miasta, "odkrywający" jej znaczenie.Sztuka ludowa jest dla nas oczywista, nam bliska, a jednocześnie nieznana w pełni. Stosunek do niej zmieniał się w różnych epokach w zależności od tego, jak patrzono na wieś i chłopa, jak kształtowały się konwencje estetyczne. W sztuce ludowej urzeka nas żarliwość, autentyczne wzruszenie, które staje się źródłem inspiracji. Wiąże się ona nierozerwalnie z pojęciem wsi, ludu polskiego który tworzył na własny użytek, dla zaspokojenia własnych materialnych i estetycznych potrzeb.
Stanowi ona nie tylko zabawę czy źródło zarobku, ale przede wszystkim była i jest od wielu pokoleń sposobem życia, a wielokrotnie jego sensem. Twórcy ludowi, znajdujący się poza kręgiem problematyki, tendencji i wzorów sztuki oficjalnej - reprezentują niemal wszystkie dziedziny sztuki ludowej z zakresu: rzeźby, malarstwa, plastyki papierowej i obrzędowej, plecionkarstwa, ceramiki, zabawkarstwa ludowego, kowalstwa, haftu i koronki. Jest to wielokrotnie twórczość talentów nie kształconych, samorodnych, oryginalnych, wśród których odnaleźć można zarówno ciekawych "opisywaczy" świata, jak i artystów o gorącej wyobraźni.
Poznanie dzieła sztuki wymaga od widza aktywnego stosunku. Uczymy się odczuwać piękno, pojmować sens takiej czy innej formy. Dzieje się tak zarówno z dziełami dawnymi, jak i współczesnymi. Inaczej jest jednak z rodzimą sztuką ludową. Jej nie trzeba poznawać, ją się zna, tak jak się zna język ojczysty, pejzaż z lat dziecięcych. Nikt przecież "nie uczy się" wycinanki, pasiaka czy przydrożnego świątka. Są one dla nas tak oczywiste, jak to że przy drogach rosną wierzby, a bociany przylatują na wiosnę. Sztuki ludowej się nie odkrywa, sztukę ludowa się zastaje
Sztuka ludowa jest integralną częścią dziedzictwa kulturowego i dlatego stanowi jeden z istotnych elementów składających się na wiedzę o regionie.
